السيد الخميني ( مترجم : محمد موسوى بجنوردى )
110
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى )
خودش به صورت رايگان تعمير نمايد ؟ بدون اشكال در اين صورت جايز است البته زمانى كه زمين زير ديوار مال او باشد و بخواهد آن را با مصالح اختصاصى خودش تعمير نمايد ، همچنان كه اگر زمين زير ديوار مال شريك بود اين كار جايزنبود ولى اگر زمين مشترك باشد ، در صورتى كه قابل تقسيم باشد نمىتواند بدون اذن شريك ديوار را بالا ببرد و اگر قابل تقسيم نباشد و شريك هم با اين كار موافق نباشد نياز به حكم حاكم شرع دارد تا شريك را بين چند كار متخير نمايد يا سهمش را بفروشد ، يا اجاره دهد يا در تعمير شريك شود و يا اجازه دهد كه او مجانى تعمير نموده و بالا برد هر جا كه شركت در چاه و قنات و مانند آن نيز باشد همين حكم جارى است يعنى اگر تقسيم ممكن نبود براى حل اختلاف به حاكم رجوع شود و اگر يكى از شركاء از مال خودش خرج كرد و آب درآورد و آب قنات و چاه را بيشتر نمود نمىتواند مانع شريك خود كه از دادن سهمش از مخارج مضايقه كرده شود و يا از بردن سهم آبش جلوگيرى نمايد . مسأله 29 - اگر سر تيرهاى خانهاى بر سر ديوار همسايهاش باشد و او به اين علم نداشته باشد كه به چه خاطر اين طور است به طور مثال مالكان قبلى با هم تراضى نمودهاند يا نه ؟ ظاهراً حكم به اين مىشود كه با هم تراضى كردهاند مگر آنكه خلاف اين امر ثابت شود بنابراين همسايه نمىتواند از او تقاضاى رفع و برداشتن تيرها را نمايد حتى اگر سقف خراب شود و يا اينكه بخواهد از نو سقف بزند همسايه باز هم نمىتواند او را از اين كار منع نمايد . اين حالت هم در جايى كه بنايى در ملك غير يافت شود و يا مجراى آب و يا ناودانى احداث شده باشد و علت آن معلوم نباشد ، نيز جارى است در اينگونه موارد بنا بر ظاهر حكم مىشود كه اين كار با رضايت و به حق صورت گرفته است مگر آنكه دليلى بر خلاف آن ثابت كند اين به نحو عدوان بوده است و يا اينكه عاريه بوده است و چون آن عقدى جايز است ، قابل برگشت است . مسأله 30 - اگر شاخههاى درختى به فضاى ملك همسايه تجاوز نمايد و اين در حالى باشد كه صاحب درخت چنين حقى نداشته باشد ، همسايه مىتواند از او بخواهد كه شاخهها را ببرد و عطف نمايد و يا اينكه آنها را به ملك خود برگرداند اگر صاحب درخت اين كار را قبول نكرد ، همسايه مىتواند خودش اين كار را انجام دهد .